Su deposunun boyutu, binanın su kesintilerinde ne kadar idare edebileceğini belirler. Ama “ne kadar büyük o kadar iyi” düşüncesi yanlıştır: ihtiyaçtan büyük bir depoda su uzun süre durgun kalır ve bakteri riski artar. Doğru hacim, kesintiye dayanıklılık ile suyun tazeliği arasında bir dengedir.
Temel hesap
Hacim (litre) = kişi sayısı × kişi başı günlük tüketim × yedek gün sayısı
- Kişi başı günlük tüketim: Konutlarda genellikle 150 litre kabul edilir (içme, yemek, banyo, tuvalet, temizlik).
- Yedek gün: Kesinti sıklığına göre 1–2 gün. Sık kesinti olan bölgelerde 2 gün, nadir kesinti olan yerlerde 1 gün yeterlidir.
- Hane başı kişi: Türkiye ortalaması 3 kişi civarındadır; kendi binanıza göre ayarlayın.
Daire sayısına göre hızlı tablo (1 günlük yedek, hane başı 3 kişi)
| Daire | Kişi | Günlük tüketim | Önerilen depo |
|---|---|---|---|
| 1 (müstakil) | 3 | 450 L | 0,5–1 ton |
| 4 | 12 | 1.800 L | 2–3 ton |
| 8 | 24 | 3.600 L | 4–5 ton |
| 12 | 36 | 5.400 L | 6–8 ton |
| 20 | 60 | 9.000 L | 10–15 ton |
| 40 | 120 | 18.000 L | 20–30 ton |
| 100 | 300 | 45.000 L | 50–70 ton |
Fiyat hesaplayıcımızdaki “daire sayısından tahmin et” seçeneği bu hesabı sizin için yapar.
Kurumlar için kişi başı tüketim
| Bina | Yaklaşık günlük tüketim |
|---|---|
| Okul (gündüz) | Öğrenci başı 20–40 L |
| Yurt | Kişi başı 100–150 L |
| Ofis | Çalışan başı 40–60 L |
| Otel | Yatak başı 200–300 L |
| Hastane | Yatak başı 300–500 L |
| Cami | Abdest başına 3–5 L; cuma ve bayramda pik |
Büyük depo neden her zaman iyi değil?
Depo hacmi günlük tüketimin 2–3 katını aştığında, su depoda günlerce bekler. Bekleyen suda bakiye klor tükenir, sıcaklık artar ve bakteri çoğalır. Yeni ve az dolu binalarda, ya da kullanım azaldığında (yazlık, okul tatili) bu sorun belirginleşir.
- Hacim ihtiyacı fazlaysa bölmeli (modüler) depo kurun; kullanım azaldığında bir bölmeyi devre dışı bırakabilirsiniz.
- Giriş ve çıkış borularını deponun karşı uçlarına yerleştirin; su depoda “ölü bölge” oluşturmadan dolaşsın.
- Yangın suyu ihtiyacı varsa, içme suyu deposundan ayrı bir yangın deposu planlayın.
Montaj yeri seçimi
| Yer | Avantaj | Dikkat |
|---|---|---|
| Çatı | Yerçekimiyle basınç, hidrofor gerekmeyebilir | Güneş, donma, statik yük, erişim |
| Bodrum | Sabit sıcaklık, büyük hacim | Rutubet, sızıntı, hidrofor gerekir |
| Bahçe (yer üstü) | Kolay erişim | Güneş, donma, ışık |
| Gömülü (yeraltı) | Yer kaplamaz, serin | Yeraltı suyu sızıntısı, temizlik zorluğu |
Temizlenebilir depo için montaj kuralları
- İçine bir insanın rahatça girebileceği büyüklükte (en az 60 cm) kapak
- Tabanda, en alçak noktada tahliye vanası
- Depo etrafında temizlik ekibinin çalışabileceği boşluk
- Depo odasında aydınlatma ve elektrik prizi
- Contalı, kilitli, ışık geçirmez kapak
- Böcek ve toz filtresi olan havalandırma
- Taşma borusunun ucunda sinek teli
Örnek hesap: 16 daireli apartman
Bir apartmanda 16 daire olduğunu ve hane başına ortalama 3,5 kişi yaşadığını varsayalım. Toplam 56 kişi eder. Günlük tüketim 56 × 150 = 8.400 litredir. Bölgede su kesintisi ayda bir-iki kez yaşanıyorsa 1 günlük yedek yeterlidir: yaklaşık 8–10 tonluk bir depo uygun olur. Sık ve uzun kesintiler yaşanan bir bölgede ise 2 günlük yedek için 16–17 ton gerekir; bu durumda suyun depoda uzun süre beklememesi için iki bölmeli bir depo tercih edilmelidir.
Hidrofor seçimi ile ilişkisi
Depo hacmi kadar, depodan binaya suyu basacak hidroforun kapasitesi de önemlidir. Hidrofor; aynı anda açık olabilecek musluk sayısı (pik debi) ve en üst kattaki musluğa ulaşması gereken basınca göre seçilir. Yetersiz hidrofor sabah saatlerinde basınç düşüklüğüne, fazla büyük hidrofor ise sık devreye girip çıkmaya ve enerji kaybına yol açar. Bu hesap bir tesisat mühendisi tarafından yapılmalıdır.
Depo büyütme ya da ek depo
Bina büyüdüğünde, kat eklendiğinde ya da kesintiler arttığında mevcut depo yetersiz kalabilir. Bu durumda iki seçenek vardır: mevcut depoyu daha büyüğüyle değiştirmek ya da ek bir depo kurup ikisini birbirine bağlamak. Ek depo seçeneğinde depolar arasında suyun dolaşımının sağlanması önemlidir; aksi halde ikinci depoda su durgun kalır. Bağlantı, suyun bir depodan girip diğerinden çıkacağı şekilde (seri) yapılmalıdır.
Yangın suyu ve içme suyu ayrımı
Bazı binalarda yangın söndürme için ayrılan su rezervi içme suyu deposunun içinde tutulur. Bu çözüm, rezerv suyunun neredeyse hiç kullanılmadığı için içme suyu deposunda büyük bir durgun hacim oluşturur. Mümkünse yangın deposu ayrı olmalıdır; ortak depo kullanılıyorsa yangın rezervi için ayrılan hacmin de dolaşıma katılmasını sağlayan bir tasarım tercih edilmelidir.
Montaj sonrası ilk kullanım
- Depo ve bağlantıların sızdırmazlık testi
- Montaj artıkları, toz ve talaşın temizlenmesi
- Depo ve hatların dezenfeksiyonu
- Durulama ve dolum
- Serbest klor ölçümü
- Kapak, havalandırma filtresi ve taşma sinek telinin kontrolü
Yeni bir depo, montaj sırasında giren kir ve talaş nedeniyle ilk kullanımdan önce mutlaka temizlenip dezenfekte edilmelidir.
Sık sorulanlar
Depomuz büyük, suyumuz çok bekliyor; ne yapmalıyız?
Bölmeli depoda bir bölmeyi devre dışı bırakın; tek gözlü büyük depoda su seviyesini şamandıra ayarıyla düşürmek mümkündür. Bu ayarı tesisatçıya yaptırın.
Çatıya kaç tonluk depo koyabiliriz?
Bu bir statik meselesidir. 1 ton su yaklaşık 1.000 kg yük demektir; büyük çatı depoları için mutlaka statik değerlendirme gerekir.
